Fabryka Celuloidowych Zabawek w Kaliszu

[Miranda]

Fabryka Celuloidowych Zabawek (Fabryka Lalek i Zabawek) w Kaliszu została założona w 1884 rok przez Jakuba Fingerhuta. Do jego fabryki trafił Adam Szrajer , gdzie zdobywał doświadczenie pod okiem swojego przyszłego teścia, bowiem Adam został mężem córki Jakuba - Berty. W 1901 roku Szrajer został dyrektorem zakładu i rozwijał zabawkarski biznes.

Razem z teściem zaczęli produkować jedne z najpiękniejszych lalek w Polsce. Były one sygnowane rosyjskimi literami Sz i FI z racji tego, że Kalisz był stolicą guberni Cesarstwa Rosyjskiego, a same lalki przeznaczone były na rosyjskie rynki zbytu. Ręcznie wykonywane miały drewniany korpus na stawach kulkowych a głowę z biskwitu.

Główna siedziba fabryki mieściła się przy ulicy Niecałej 2, choć Szrejerowie byli właścicielami kilku budynków. W czasie największego rozkwitu zakład zatrudniał 270 pracowników.
Fabryka została zniszczona podczas I wojny światowej, ale zdołano ją odbudować. A do produkcji lalek zaczęto wykorzystywać celuloid. Lalki sygnowano literami ASK w odwróconym trójkącie. Eksportowano je do wielu krajów.

Po śmierci Adam fabrykę przejęli jego synowie, choć część rodziny osiadła w Stanach Zjednoczonych.
Podczas II wojny światowej fabrykę przejął Niemiec Theodor Reinke. Jego lalki miały sygnaturę TR.

Po wojnie produkcję lalek wznowiły Kaliskie Zakłady Przemysłu Terenowego przy ulicy Przybrzeżnej pod szyldem PPMK.
W 1965 roku produkcja lalek została zakończona ze względu na łatwopalność celuloidu.

[Carmazin]

Super, szkoda, że nie mamy już Polskich fabryk lalek. Były naprawdę piękne i oryginalne. Widziałam, że Szrajerki są teraz bardzo poszukiwane przez kolekcjonerów.

[Riv]

W Kaliszu przy ul. Garbarskiej 2 mieści się Muzeum Osiakowskich (nazwa upamiętnia ostatnich przedwojennych właścicieli kamienicy) – takie typu "graciarnia", więc niestety eksponaty nie są opisane, ale o wszystko można pytać gospodarza. Kaliskie lalki również można tam znaleźć. I kilka lalek Shirley Temple, której założyciel muzeum jest fanem.